mongol naadam hol baina uu, oirhon uu?

мэндчилгээ

Тэртээ өнгөрсөн зууний 60-аад оны төгсгөлөөр Баян-өлгий аймгийн арван жилийн хоёрдугаар( монгол) сургуулийн аравдугаар ангийг төссөнөөс хойш 40 гаруй жил өнгөрчээ. Саяхан мэдээ шүүж явтал ангийн маань дотно найз Ваанчигийн Суран (сүүлд Сүрэнхүү болов уу, яав) Монгол улсын гавьяат багш болсон тухай сайхан мэдээ сонсов. Тэгээд арван жилийн ангийнхнаа дурсан тэр ангиас дээрх В.Суран, Я. Шуурав, миний бие гээд гурван гавьяат төрсөнийг төсссөн сургууль, ангийн багш байсан Бааст, захирал байж биднийг хатуу гараар оруулж байсан Баасандай нараа дурсан санаж ангийнхандаа мэндчилгээ дэвшүүлж байна.
Монгол улсын гавьяат багш, профессор Пурэвийн Увш

Н.Отгон: 30-50 мянган хүн сэтгэцийн өвчлөл, тулгамдсан асуудалтай байна

Сэтгэцийн євчлєлийн талаар СЭМVТ-ийн ерєнхий зєвлєх эмч Н.Отгонтой ярилцлаа. Тэрбээр тус эмнэлэгт 20 гаруй жил ажиллаж байна.
-Хавар, намар хvмvvс сэтгэцийн євчнєєр євчлєх нь ихэсдэг гэдэг. Улирлын нєлєє байдаг юм уу?
-Сэтгэцийн євчин тодорхой шалтгаантай. Улирлын vе нє­лєєлж байна гэж хэлж болохгvй. Гэхдээ хавар, намрын улиралд сэтгэцийн євчин илрэх, сэдрэх, дахихыг vгvйсгэхгvй. Олон жил ажиллахад ийм зvйл ажиглагдсан.

Мессежний англи хэлтнүүд

Социализмын үед үзэл сурталтнууд хүн бүрийг орос хэл сурах ёстой гэж дүрэмддэг байсан түүхтэй. Түүнээс болсон уу, оросоор хазгай муруй ч болов ярьдаггүй бол хүн биш болж хувирах шахаж байж. Нийгэм тэр чигээрээ орос хэлээр амьсгалж, "бүжиглэх үү" гэж асуухын оронд "танцлах уу" гэж маягладаг байсан нь саяхан.

Монголын хөгжлийн түлхүүр гадаадад суугаа Монголчуудаас маш их хамааралтай!

Вашингтон ДС хотоос гараад 30 гаран цаг аялсаны эцэст төрөлх нутагт Улаанбаатар хотын хуучнаар Буянт Ухаа нисэх онгоцны буудал дээр буулаа. Буусан цагаасаа л соёлын шоконд орж байлаа. Хөгжлөөс буцахаар шоконд ордог гэдэг нь яах аргагүй үнэн үг. Би бага байхдаа л энэ соёлын шок гэдгийг мэдэрч байсан нэгэн болохоор урьдаас өөрийгөө бэлтгэж байсан л даа.

http://www.orloo.info/writers/badrakhtaivan/9004-hugjliin-tulhuur

Дэлхийн хамгийн ухаантай 10 амьтан

2012:03:20 | Сэтгэгдэл:12

1. Шимпанзе

Энэ амьтныг Баруун болон Төв Африкын саванна, халуун орны нойтон ширэнгийн дундаас олж болно. Шимпанзе нь бусад амьтадтай харьцуулахад илүү сайн санах ойтой бөгөөд бодож сэтгэх организмын даалгаврыг гүйцэтгэх, суралцах чадвартай байдаг. Тэдний оюун ухаанд хийсэн шалгалтаар тэд коллеж дүүргэж чадах болох нь мэдэгдсэн гэнэ. Түүгээр ч зогсохгүй тэд компьютер хэрхэн ашиглахыг сурч, тооны бодлого бодож чадах аж. Тэд дохионы хэлийг хялбархан эзэмшиж, түүгээрээ хүнтэй холбоо тогтоож чадна. Шимпанзенууд багаж хэрэгслийг тохируулан хэрэглэж чадах нь ажиглагдсан. Тэд модон дахь жижиг нүхэн дотор байгаа амьтныг гаргахын тулд нарийн жад хэлбэрийн зүйлийг ашиглаж, олзоо дэгээдэж барихын тулд модны мөчир зэргийг ашиглаж байжээ. Түүнчлэн самрыг чулуугаар хагалж, ус шингээхийн тулд хөвсгөр бие угаагчийг усанд хийж байсан байна. Шимпанзенууд гэр бүлийнхэн дотроо оюун санааны нарийн төвөгтэй аргыг хэрэглэдэг. 2005 онд дуусгавар болсон Chimpanzee Genome Project нь шимпанзе сармагчны ДНК нь гинетикийн хувьд хүнийхтэй 98%-иар холбогддог үр дүнг гаргажээ. Тун саяхан гэхэд шимпанзенууд хүний оролцоогүйгээр хүүхдүүддээ дохионы хэл зааж байсан байна.

2. Лонхон хамарт далайн гахай

Bottlenose Dolphin буюу лонхон хамарт далайн гахай нь дэлхийн эргэн тойрон дахь дулаан усанд амьдардаг бөгөөд далайн гахайнуудын төрөл зүйлийн дундаас хамгийн ухаантай нь юм. Маш том тархи, тархины гадаргуу, урд талын хэсэг нь хүнийхтэй харьцуулахад 40%-иар том. Тархины гадаргуу нь сүргийн харилцаа холбоо, хийсвэр мэдээллийн боловсруулалт, асуудлыг шийдвэрлэх, өндөр түвшний оюун ухааныг хариуцдаг байна. Лонхон хамартыг сургах маш амархан. Тэд бодох, төлөвлөх, асуудлыг шийдэх, хийсвэрээр сэтгэх, юмсын учрыг олох, өмнөх туршлагаас суралцах чадвартай болох нь батлагдсан. Тэд олзоо барихдаа эхолокаци ашиглаж, өөр хоорондоо хяхтнах, шүгэлдэх гэх мэт тодорхой хэлбэрээр харилцдаг. Мөн янз бүрийн ухамсрын тэмдэг дохио, харууслын шинж тэмдгийг харуулах сонирхолтой. Саяхан гэхэд Moko нэртэй нутгийн далайн гахай Шинэ Зеландын эрэгт шидэгдсэн хоёр халимыг аварсан байна. Moko халимнуудыг харах үед тэд эрэг дээр шидэгдээд хэдэн цагийн турш хайргадан хөдөлж чадахгүй байсан бөгөөд ухаантай далайн гахай тэднийг аюулгүй байлгах үүднээс элсний сараалжаар хучсан байжээ.

Манай улс дундаж наслалтаараа 154 байрт жагслаа

АНУ-ын Тагнуулын төв агентлагийн энэ жил Хятадын Хонконг, Макао, Тайванийг тусгайлан оруулж 221 орныг дундаж наслалтаар нь жагсаажээ. Гэтэл манай улс уг жагсаалтын 154-рт бичигджээ. Уг судалгааны тайланд монголчуудын дундаж наслалт өнгөрсөн жил 67.65 жил байсан бол энэ жил 68.63 болж нэмэгджээ. Үүнд эрэгтэйчүүд дунджаар 66, эмэгтэйчүүд арай илүү буюу 71.23 жил насалж байна гэж тооцоолжээ. Энэ удаа хамгийн урт насалдаг хүмүүстэй улсаар Монако дахин шалгарсан бөгөөд дундаж наслалт нь 89.68 жил юм байна. Хятадын Макао 84.43 жилийн дундаж наслалтаар жагсаалтыг удаалсан бол, 83.91 жилээр Япон гуравдугаарт,  83.75-аар Сингапур дөрөвдүгээрт,  83.07 жилийн дундаж наслалттай Сан Марино улс тавдугаарт жагсчээ. Харин дайн самуунтай, ядуу буурай Чад улс 48.69 жилийн дундаж наслалтаараа сүүл мушгисан байна. Судалгаанаас харахад, эрүүл мэндийн салбарын хөгжил, үйлчилгээ муутай, амьдралын төвшин доогуур орнуудын дундаж наслалт бага байна гэж шинжээчид дүгнэжээ.